Od 1 września 2026 r. „edukacja zdrowotna” staje się przedmiotem obowiązkowym w polskich szkołach, ale jeden jej element — moduł „zdrowie seksualne” — pozostaje jednak nieobowiązkowy. To rodzice uczniów niepełnoletnich (oraz pełnoletni uczniowie samodzielnie) decydują, czy ich dziecko weźmie w nim udział.

Zmiana budzi duże emocje, a wielu rodziców dowiaduje się o niej dopiero tuż przed rozpoczęciem roku szkolnego — z ogłoszeń szkolnych, mediów albo od innych rodziców. Poniżej wyjaśnię, co dokładnie się zmienia oraz jak formalnie to zrobić, żeby dopełnić wszystkich terminów i formalności.

Skąd ta zmiana

Do niedawna w szkołach funkcjonowało „wychowanie do życia w rodzinie” — przedmiot nieobowiązkowy, oparty w dużej mierze na modelu rodziny i wartościach tradycyjnych. W roku szkolnym 2025/2026 zastąpiła go „edukacja zdrowotna”, również jeszcze nieobowiązkowa. Resort edukacji zapowiedział jednak, że od roku szkolnego 2026/2027 przedmiot ten stanie się obowiązkowy dla wszystkich uczniów — z wyjątkiem jednego, wydzielonego elementu dotyczącego zdrowia seksualnego, który pozostaje fakultatywny.

Ta zmiana nie pozostała bez odpowiedzi politycznej — do Trybunału Konstytucyjnego trafił wniosek o zbadanie zgodności nowych przepisów z konstytucyjną ochroną rodziny, praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami oraz wolności sumienia. Niezależnie od tego, jak zakończy się spór przed Trybunałem, już teraz obowiązuje mechanizm umożliwiający rodzicom rezygnację z modułu „zdrowie seksualne” — i warto wiedzieć, jak z niego skorzystać.

Na czym polega wybór

Ustawodawca wyraźnie oddzielił dwa komponenty:
obowiązkową część edukacji zdrowotnej — obejmującą m.in. zdrowie fizyczne i psychiczne, aktywność fizyczną, odżywianie czy bezpieczeństwo w sieci,
nieobowiązkowy moduł „zdrowie seksualne” — dotyczący wiedzy o życiu seksualnym, dojrzewaniu i prokreacji.

Z tego drugiego elementu można legalnie i bez podawania przyczyny zrezygnować. Wielu rodziców zastanawia się jednak, czy skorzystać z tego prawa — i o czym warto wiedzieć, zanim podejmą decyzję.

Warto podkreślić: rezygnacja dotyczy wyłącznie modułu „zdrowie seksualne”. Dziecko nadal uczestniczy w pozostałych, obowiązkowych zajęciach edukacji zdrowotnej — nie traci więc dostępu do treści o zdrowiu fizycznym, psychicznym czy bezpieczeństwie. To istotne rozróżnienie, bo w powszechnej dyskusji oba elementy bywają mylone.

Dlaczego część rodziców wybiera rezygnację?

To Wy decydujecie, kiedy i jak rozmawiać z dzieckiem o seksualności. Konstytucja RP gwarantuje rodzicom prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48) oraz przewiduje szczególną ochronę rodziny i macierzyństwa (art. 18). Dla wielu rodzin tematy intymne, wartości związane z dojrzewaniem czy relacjami są nierozerwalnie związane z wyznawanym systemem wartości — i to w domu, a nie na lekcji, chcą je poruszać w pierwszej kolejności, w tempie i języku dostosowanym do konkretnego dziecka, a nie całej klasy.

Program budzi kontrowersje co do treści i momentu ich wprowadzenia. Krytycy programu — w tym część rodziców, nauczycieli i organizacji rodzinnych — wskazują, że materiały bazują częściowo na międzynarodowych standardach edukacji seksualnej (m.in. rekomendacjach WHO oraz niemieckiego Federalnego Biura ds. Edukacji Zdrowotnej w Kolonii), które w Polsce od lat wywołują spory o to, w jakim wieku i w jakiej formie takie treści powinny trafiać do dzieci. Podnoszone są pytania o to, czy program w wystarczającym stopniu uwzględnia różnorodność przekonań religijnych i światopoglądowych polskich rodzin oraz czy poszczególne zagadnienia są dopasowane do etapu rozwojowego uczniów w danym wieku. To temat, w którym eksperci i środowiska rodzicielskie są głęboko podzieleni, dlatego dobrze jest samodzielnie zapoznać się z materiałami, zanim podejmie się decyzję.

Różnica między szkołami może być duża. Ponieważ przepisy nie narzucają jednego, sztywnego scenariusza zajęć, sposób realizacji modułu może się różnić w zależności od szkoły, nauczyciela i wykorzystywanych materiałów dodatkowych. Część rodziców woli w takiej sytuacji zachować pełną kontrolę nad tym, jakie treści i w jakiej formie trafiają do ich dziecka, zamiast polegać na tym, jak dany temat zostanie poprowadzony w konkretnej klasie.

Pamiętaj – masz pełne prawo do rezygnacji, ale powinieneś dopilnować terminu na złożenie oświadczenia. Ustawa nie przewiduje jednego urzędowego wzoru — wystarczy pisemne oświadczenie złożone dyrektorowi szkoły. Warto zrobić to odpowiednio wcześnie i zachować kopię z potwierdzeniem złożenia, tak by uniknąć sytuacji, w której dziecko zostanie zapisane na zajęcia mimo woli rodziców z powodu samego niedopatrzenia terminu.

Jak złożyć rezygnację — krok po kroku

Napisz oświadczenie zawierające: imię i nazwisko dziecka, klasę i nazwę szkoły, jednoznaczną informację o rezygnacji z udziału w zajęciach „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, datę oraz podpis rodzica lub opiekuna prawnego (w przypadku ucznia pełnoletniego — podpis samego ucznia).
Złóż je u dyrektora szkoły — najlepiej osobiście, za pisemnym potwierdzeniem odbioru, albo listem poleconym za potwierdzeniem nadania, jeśli osobista wizyta nie jest możliwa.
Zachowaj kopię dokumentu (oraz potwierdzenie złożenia) na wypadek wątpliwości co do udziału dziecka w zajęciach w trakcie roku szkolnego.

Dopilnuj terminu wskazanego przez szkołę — zwykle jest to kilka tygodni od rozpoczęcia roku szkolnego. Jeśli szkoła nie podała konkretnej daty, warto dopytać wprost w sekretariacie, aby nie przeoczyć okna na złożenie rezygnacji.

Sprawdź, czy dziecko nie zostało już zapisane na zajęcia z automatu — w niektórych szkołach udział jest domyślny, dopóki nie wpłynie rezygnacja, dlatego potwierdzenie złożenia dokumentu ma szczególne znaczenie.